کتابداری برای دانشجویان

 چکیده
فراپیوندها یکی از اجزای اصلی صفحه‌های وب هستند که توسط موتورهای کاوش در فرایند نمایه سازی و رتبه بندی صفحه‌های وب مورد استفاده قرار میگیرند. این مقاله به بررسی انواع فراپیوندها و اهمیت آنها در نمایه سازی، ذخیره سازی و بازیابی اطلاعات در محیط وب می پردازد.

کلیدواژه ها : وب، پیوند، نمایه سازی، موتور جستجو
 

مقدمه
یک صفحه وب، عموماً شامل عناصری از قبیل متن، فراپیوند2، تصاور و ... است. فراپیوند ارتباط بین دو صفحۀ وب یا تنها بین قسمتهایی از یک صفحه را مشخص میکند. شناخت ساختار فراپیوند پایۀ شناخت ساختار ارتباطی وب است، زیرا فراپیوندها در نمایه سازی، بازیابی اطلاعات و رتبه بندی صفحه‌های وب مورد استفاده قرار میگیرند. اگر وب یک اتومبیل باشد، فراپیوندها موتور آن خواهند بود، زیرا بدون آنها به هیچ جا نمیتوان رفت. 

انواع فراپیوندها
به طور کلی، در محیط وب سه نوع فراپیوند وجود دارد:
پیوند جاینما3: پیوند به صفحه‌های دیگر در یک وبگاه4 که صفحه‌های داخل وبگاه را به هم مرتبط میکنند. مانند: "بازگشت به صفحه نخست"، "بازگشت به صفحه اصلی"، "صفحه قبل" و غیره. پیوند جاینما برای سهولت جایابی در وبگاهها به وسیلۀ کاربران نهایی، یک نیاز بنیادی است. همچنین برای نمایه سازی وبگاهها به وسیلۀ رباتهای موتورهای جستجو ضروری میباشد.
پیوند دریافتی5 (درونی): پیوندهایی داده شده به یک وبگاه از سوی وبگاههای دیگر، پیوند دریافتی یا پیوند درونی خوانده میشوند. موتورهای جستجو از پیوندهای دریافتی برای نمایه‌سازی صفحه‌های وب قابل نمایه‌سازی به منظور اضافه شدن به پایگاه اطلاعاتی آنها، سنجش ربط و بیربطی منابع بازیابی شده در جواب پرسش کاربران و رتبه‌بندی منابع، استفاده میکنند. پیوندهای دریافتی مهمتر از پیوندهای جاینما هستند. ایجاد کردن یک پیوند دریافتی به یک صفحه وب، نشاندهنده قضاوت فرد ایجاد کننده آن است، بدین شکل که سازندۀ صفحۀ الف، با ایجاد یک پیوند دریافتی به صفحۀ ب ، تا اندازه‌ای به صفحه ب اعتبار داده است و "قضاوت پنهان افراد" را نشان میدهد (کلاینبرگ، 1999). برای مثال، نظام رتبه‌بندی صفحه‌های وب در موتور جستجو گوگل تا حد زیادی مبتنی بر پیوندهای دریافتی است.
پیوند به آدرس پست الکترونیکی (رایانامه) افراد.
   از نقطه نظر موتورهای جستجوی پیوند–محور، سه نوع فراپیوند وجود دارد (نگاه شود به شکل 1).
 

شکل 1. انواع فراپیوندها

یک پیوند متنی شامل یک آدرس جاینمای جهانی منبع7 و گروهی از کلمات است که به عنوان متن پیوند شناخته میشوند. در زیر مثالی از یک پیوند متنی ساده آورده شده است:

underlined anchor text

روباتهای موتورهای جستجو سادگی پیوندهای متنی را به هر نوع دیگر پیوند ترجیح میدهند. در واقع، متن پیوند از نظر موتورهای جستجو بسیار حائز اهمیت است و در محاسبه ي  رتبهبندی صفحه‌های وب توسط موتورهای جستجو در مقایسه با بدنه ي عادی متن به آن اهمیت بیشتری داده میشود. دلیلی که موتورهای جستجو به متن پیوند اهمیت بیشتری میدهند، این است که موتورهای جستجو بر این فرض استوار هستند که نویسندۀ یک صفحه وب تنها به صفحه‌هایی پیوند میدهد که از نظر وی مهم هستند. اگر وی یک صفحه وب را مهم بداند، به طبع موتورهای جستجو هم آن را مهم میپندارد. به همین دلیل نویسندگان وب میدانند که باید به صفحه‌های مهم پیوند دهند و باید از کلیدواژه‌هاي مناسب در متن پیوند استفاده کنند. ایدۀ ارتباط متن پیوند با صفحهای که متن به آن اشاره دارد نخستین بار توسط یکی از موتورهای جستجو معروف به "خزنده وب جهانگستر8 " استفاده شد (مکبرایان، 1994) که بعدها به وسیلۀ سایر موتورهای جستجو به کار گرفته شد.
  روبات موتورهای جستجو نمیتوانند نوشته های گرافیکی را بخوانند و اگر حالت گرافیکی در واقع نمایش تصویری یک کلمه باشد، مانند "درباره ما" (About Us) آنگاه یک موتور جستجو چگونه میتواند آن را تشخیص دهد؟ در تمام مواردی که از گرافیک استفاده میشود، معقول است که از برچسب متن برابر9 (ALT) همراه با کد منبع تصویر استفاده شود. به عنوان مثال، متن برابر برای مثال بالا به شکل زیر است:

  برچسب ALT به جای متن پیوند، موتورهای جستجو را قادر میسازد تا مثل خوانندگان صفحه، به گرافیکها معنا دهند. بنابراین، هنگام ایجاد پیوند به صفحه‌های وب استفاده از کلیدواژه های خاص در برچسب ALT بسیار مهم است (شوارتز، 2003).
 بنابراین، زمینه پیوند، جنبه مهمی برای تحلیل پیوندهاست. زمینه پیوند نشان میدهد که یک پیوند که بر روی یک صفحه وب ظاهر میشود تا چه اندازه با کلیدواژه های متن صفحهای که به آن پیوند داده شده است مرتبط است. به نظر میرسد که موتورهای جستجو به یک وبگاه با محتوا در مقایسه با وبگاهی که از لحاظ محتوایی چیزی ندارد بلکه صرفاً صفحه‌های درگاهی10 خوبی دارد، بیشتر ارزش میدهند (وارد، 2001). تمام پیوندها به طور مشابه و برابر ساخته نشدهاند، بلکه برخی نسبت به بقیه مهمتر هستند. مفهوم ساده است.
  پیوندهای گرافیکی و وابستگی، بهطور کلی برای بازاربابی و تجارت هستند. اینگونه پیوندها میتوانند "خریداری" شوند، بنابراین موتورهای جستجو به آنها ارزشی نمیدهند. اما یک پیوند متنی نیاز به یک نویسندۀ وب برای بررسی و کنترل وبگاه مورد نظر و سپس ساخت یک فراپیوند دارد. این برای همه مشهود است. بدین معنی که نویسندۀ وب به موضوع و کیفیت صفحه وب یا وبگاه مورد نظر از طریق فراپیوند اعتبار میدهد. هنگامی که متن یک پیوند، بدنه یا عنوان پیوند شامل کلیدواژهها باشند، پیوند ارزش بیشتری دارد و رتبه صفحه دریافتکننده پیوند را در موتورهای جستجو بالا میبرد. مثالی از یک پیوند متنی حاوی کلیدواژهها در عنوان پیوند به صورت زیر است:

IFLA

برای توضیح کامل و جامع پیوندهای متنی، باید به روزهای اول وب برگشت. وب در ابتدا با فراهم آوری اطلاعات در صفحه‌های وب ایجاد شده به زبان نشانه گذاری فرامتن11 و با تصاویر گرافیکی بسیار کم شروع به کار کرد. هنگامی که صفحه‌های وب اولیه میخواستند به سایر منابع اطلاعاتی که با موضوع آنها مرتبط بودند ارجاع دهند، پیوندهای متنی ایجاد میکردند. از این رو وب بر پایۀ پیوندهای متنی ساخته شد. بیشترین اهمیت پیوندهای متنی، هنگامی است که به یک منبع وب اشاره دارند. بنابراین، پیوندهای متنی برای ترقی دادن یک وبگاه حائز اهمیت هستند، زیرا پیوندها:
یک پیوند مستقیم مبتنی بر متن پیوند ساخته شده با کلیدواژهها و یا عنوان، به منظور تسهیل فرایند بازدید از وبگاه توسط بازدیدکنندگان فراهم میکنند و رفت و برگشت را بدون تغییر مسیر مجدد سرور میسر میسازند.
به عنوان یک رأی یا فزایندۀ اعتبار و عمومیت وبگاهها خدمت میکنند که تمام موتورهای جستجوی عمده مانند گوگل، هنگام رتبهبندی صفحه‌های وب مرتبط با یک جستجو انجام شده توسط کاربری که به دنبال واژهها یا عبارتهای مرتبط با یک وبگاه یا صفحه وب است از آن استفاده میکنند. "گوگل یک پیوند ایجاد شده در صفحۀ الف به صفحۀ ب را به عنوان یک رأی از جانب صفحۀ الف برای صفحۀ ب تفسیر میکند. اما گوگل چیزهای دیگری غیر از حجم صرف رأیها و یا پیوندهایی که یک صفحه وب دریافت میکند، مورد توجه قرار میدهد. گوگل حتی صفحهای که رأی را مطرح کرده است را نیز تحلیل مینماید. رأیهای داده شده از جانب صفحه‌هایی که خود از اهمیت زیادی برخوردارند، حائز اهمیت بیشتری هستند و به صفحه‌های دیگر کمک میکنند تا حائز اهمیت گردند." (گوگل، 2005).
  موتورهای جستجوی مختلف از الگوریتم های رتبه بندی گوناگونی استفاده میکنند و شکل واقعی آنها به صورت یک راز نگه داشته میشود. اما گوگل پروانه ثبت اختراعی با عنوان "بازیابی اطلاعات بر پایه دادههای گذشته نگر" در 31 مارس 2005 تکمیل کرد که تا حد زیادی نحوه رتبه بندی وبگاهها و صفحه‌های وب را آشکار نمود. انتشار این پروانه ثبت که حاوی 63 بند بود، تعداد زیادی از ضوابط و ملاکهای رتبه بندی را فاش کرد. این پروانه ثبت شیوهای را ادعا میکند که شامل "مشخص کردن تاریخ آغاز یک مدرک، و رتبه بندی مدرک (حداقل تا حدودی) بر پايه میزان پیوندهایی دریافتی از سایر وبگاهها، تاریخ ایجاد پیوند به آن مدرک، تاریخ تغییر پیوندها به آن مدرک، تاریخ ایجاد یک پیوند متنی به آن مدرک، تاریخ ایجاد صفحه حاوی پیوند به آن مدرک، و تاریخ تغییرات ایجاد شده در صفحهای که به آن مدرک پیوند داده است" میباشد. همچنین بر اساس این پروانه ثبت اختراع، "تغییرات ایجاد شده در طی زمان در متن پیوندهای داده شده به یک مدرک ممکن است برای رتبه بندی صفحه دریافت کننده پیوند مدنظر قرار گیرد. برای مثال، تغییرات ایجاد شده در طی زمان در متن پیوندهای داده شده به یک مدرک ممکن است به عنوان نشانهای برای روزآمد شدن و یا حتی تغییر در تأیید مدرک دریافت کننده پیوند، مورد استفاده قرار گیرد."
 گوگل متن یک پیوند را هم به عنوان بخشی از صفحهای که به آن پیوند داده شده است و هم به عنوان بخشی از صفحهای که آن پیوند را ایجاد کرده است در نظر میگیرد. "زیرا متن پیوند اغلب به عنوان بخشی از صفحه ای که به آن پیوند داده شده است در نظر گرفته میشود" (آچاریا، 2005). لاری پیج (1998) طراح الگوریتم رتبه بندی صفحه‌های وب برای موتور جستجو گوگل، توجیه میکند که متن پیوند به عنوان خلاصه ای بسیار موجز از صفحۀ وبی که به آن مربوط میشود، در نظر گرفته میشود. از نقطه نظر یک موتور جستجوی پیوند- محور، هر پیوند دریافتی به یک وبگاه به عنوان یک رأی اعتماد به آن وبگاه تفسیر میشود: رأی بیشتر، رتبه بالاتر.
  پیوندهای متنی مبتنی بر اصولی ترین شکل از ساختاری است که وب بر مبنای آن ساخته شده است و همیشه حول و حوش آن خواهد بود. موتورهای جستجو، پیوندهای متنی را به عنوان موثق ترین نشانۀ اعتبار تلقی میکنند. در واقع، متنی که برای توضیح یک پیوند دریافتی به یک وبگاه استفاده میشود میتواند بر نحوۀ رتبه بندی وبگاه مورد نظر، اثر بگذارد. سه نوع پیوند متنی زیر، همگی به یک وبگاه اشاره دارند؛ حاوی کلیدواژه ها یا عنوان وبگاه هستند، اما از متن پیوند مختلفی استفاده میکنند:
مجله وبشناسی
مجله پیوسته
اینجا را کلیک کنید
  موتورهای جستجو میتوانند پیوندهای متنی را در نظر بگیرند. این رویکرد چند مزیت دارد: (الف) متن پیوند اغلب توصیفات دقیقتری از صفحه‌های وب را نسبت به خود صفحه‌ها فراهم میکنند. (ب) پیوند ممکن است برای تصاویر، برنامه ها، و سایر اشیاء و منابعی که نمیتوانند به وسیله موتورهای جستجوی مبتنی بر متن نمایه سازی شوند، وجود داشته باشد. علاوه براین، حتی اگر متن یک مدرک به زبان دیگر باشد و با واژه‌هاي جستجو12 ارتباط مستقیمی نداشته باشد، اما اگر مدارکی به آن مدرک پیوند ایجاد کرده و در متن پیوند یا عنوان پیوند داده شده به آن مدرک از آن واژه‌هاي جستجو استفاده نمایند، مدرک موردنظر هنگام جستجو به عنوان یک مدرک مرتبط تلقی شده و بازیابی خواهد شد (پیج، 2001).
نتیجه گیری
  میتوان نتیجه گرفت که موتورهای جستجو بر این باور هستند که هنگام ایجاد پیوند به یک وبگاه، هر واژهای که توسط وبگاههای دیگر برای توصیف آن به کار میرود با آن وبگاه مرتبط هستند حتی اگر کلیدواژهها در متن آن وبگاه یا صفحه وب وجود نداشته باشد. به عبارت دیگر، پیوندهای متنی داده شده به یک وبگاه به زبانهای خارجی، به وبگاه دریافتکننده پیوند اجازه میدهد تا شانسی برای بازیابی شدن به عنوان نتایج مرتبط در پاسخ به یک پرسش جستجو داشته باشد. بسیاری از موتورهای کاوش، صفحه‌های وب ایجادکننده پیوند را تا حدود زیادی بر اساس کیفیت محتوایی صفحه‌هایی که به آنها پیوند ایجاد کردهاند مورد قضاوت قرار میدهند و اگر تعداد زیادی وبگاه به یک وبگاه خاص پیوند ایجاد کنند و از کلیدواژه‌هاي خاصی در متن پیوند استفاده کنند، موتورهای جستجو رتبه وبگاه دریافتکننده پیوند را برای آن کلیدواژهها افزایش میدهند. در نهایت، پیوندهای دریافتی از وبگاههای محبوب و عمومی با رتبه بالا، ارزش بیشتری از پیوندهای دریافتی از وبگاههای کوچک و ناشناخته دارند.

يادداشتها:

اين متن ترجمه‌اي است از:

 1. Noruzi, A. (2005).  Editorial: Hyperlinks and Their Roles in Web Information Retrieval. Webology, 2(3), editorial 5. Available at: http://www.webology.ir/2005/v2n3/editorial5.html
 2. Hyperlink
 3. Navigational link
 4. Website
 5. Backlink / inlink
 6. Text link
 7. Uniform Resource Locator (URL)
 8. World Wide Web Worm
 9. Alternative text
 10. Doorway pages
 11. HTML
 12. Search terms

منابع

Acharya, A., Cutts, M., Dean, J., Haahr, P., Henzinger, M., Hoelzle, U., Lawrence, S., Pfleger, K., Sercinoglu, O., & Tong, S. (2005). Information retrieval based on historical data. United States Patent Application 2005/0071741, Kind Code A 1.

Google (2005). Our search: Google technology, PageRank explained. Retrieved September 15, 2005 from http://www.google.com/technology/index.html 

Kleinberg, J. M. (1999). Authoritative sources in a hyperlinked environment. Journal of the ACM , 46(5), 604-32.

McBryan, O.A. (1994). GENVL and WWWW: Tools for taming the Web. In: Proceedings of the First International Conference on the World Wide Web, CERN, Geneva, May 25-27, 1994, pp. 1-13.

Page, L. (2001). Method for node ranking in a linked database. United States Patent Application 2001/6285999, Kind Code B 1.

Page, L., Brin, S., Motwani, R., & Winograd, T. (1998). The PageRank citation ranking: Bringing order to the Web . Technical report, Stanford University, Stanford, CA, 1998.

Schwartz, B. (2004, July 14). Internal linking structure elements strategy. Retrieved September 15, 2005 from http://www.rustybrick.com/seo_articles_3.php

Vidals, G. (2001). Strategic link analysis. Retrieved September 15, 2005 from http://www.positionresearch.com/research/link_analysis.html 

Ward, E. (2001, December 19). How search engines use link analysis. A special report from the Search Engine Strategies 2001 Conference, November 14-15, Dallas, Texas. Retrieved September 15, 2005 from http://searchenginewatch.com/searchday/article.php/34711_2158431